Błąd w sztuce medycznej (błąd medyczny)

Czym jest błąd w sztuce medycznej (błąd medyczny)?

Błąd w sztuce medycznej (inaczej błąd medyczny) nie jest prawnie zdefiniowany. Ogólnie rozumiany jest jako postępowanie lub zaniechanie lekarza, pielęgniarki lub innego pracownika systemu ochrony zdrowia sprzeczne z aktualnym stanem wiedzy medycznej. W teorii wyróżnia się różne rodzaje błędu medycznego (np. błąd diagnostyczny, terapeutyczny, organizacyjny, techniczny). Do najczęstszych błędów medycznych należą: zakażenie szpitalne, błędna diagnoza lub jej brak, nieprawidłowe leczenie, błędy podczas zabiegów oraz zaniechanie działań ratujących życie.

Pacjent poszkodowany błędem medycznym może skorzystać z kilku ścieżek postępowania prawnego. Może dochodzić roszczeń na drodze cywilnoprawnej – tj. domagać się odszkodowania lub zadośćuczynienia od osoby, która dopuściła się błędu medycznego, a także od placówki leczniczej (np. szpitala) lub ubezpieczyciela. Odszkodowanie stanowi wyrównanie poniesionej szkody materialnej (np. kosztów leczenia, dojazdów). Zadośćuczynienie pokrywa szkodę niematerialną – krzywdę (związaną np. z cierpieniem fizycznym i psychicznym, stresem). Kwota żądanego odszkodowania i zadośćuczynienia nie jest z góry prawnie ograniczona – wymaga jednak udowodnienia zawinienia konkretnej osoby lub placówki oraz związku przyczynowego pomiędzy danym zdarzeniem a szkodą lub krzywdą. Jeśli błąd w sztuce medycznej doprowadził do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci (lub sprowadził stan bezpośredniego zagrożenia takim uszczerbkiem lub śmiercią), możliwe jest złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz dochodzenie odszkodowania i zadośćuczynienia na drodze postępowania karnego.

Pacjent może także wystąpić do Rzecznika Praw Pacjenta o wypłatę świadczenia kompensacyjnego. Postępowanie to dotyczy wyłącznie błędów medycznych popełnionych w wyniku leczenia w ramach finansowania publicznego. Wysokość świadczenia kompensacyjnego z tytułu jednego zdarzenia medycznego w odniesieniu do jednego wnioskodawcy wynosi w przypadku: 1) zakażenia biologicznym czynnikiem chorobotwórczym – od 2 000,00 zł do 200 000,00 zł; 2) uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia – od 2 000,00 zł do 200 000,00 zł; 3) śmierci pacjenta – od 20 000,00 zł do 100 000,00 zł. Wniosek może być złożony w terminie roku od dnia dowiedzenia się o błędzie medycznym, jednak nie później niż w terminie 3 lat od jego wystąpienia. Dla przyznania świadczenia konieczne jest wykazanie wystąpienia zdarzenia medycznego, winy danego podmiotu oraz związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem a szkodą.

Podstawą roszczeń cywilnoprawnych kierowanych do podmiotu, który popełnił błąd medyczny lub ubezpieczyciela może być także naruszenie praw pacjenta. Dochodzenie roszczeń z tego tytułu nie wymaga wystąpienia skutku w postaci np. zakażenia, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia. Na tej podstawie pacjent może dochodzić zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Prawa pacjenta, których naruszenie może skutkować przyznaniem zadośćuczynienia, to, w szczególności, prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej, prawo do natychmiastowego udzielenia świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia, prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością, prawo do informacji o swoim stanie zdrowia, prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody oraz prawo do poszanowania intymności i godności.